لاپه‌ڕه‌ی سه‌ره‌کی | زانستی | کاریگه‌ره نه‌گه‌تیڤییه‌کانی هه‌بوونی سترێس له‌کاتی دووگیانه‌یدا

کاریگه‌ره نه‌گه‌تیڤییه‌کانی هه‌بوونی سترێس له‌کاتی دووگیانه‌یدا

گۆڕینی قه‌باره‌ی نوسین: Decrease font Refresh font Enlarge font
کاریگه‌ره نه‌گه‌تیڤییه‌کانی هه‌بوونی سترێس له‌کاتی دووگیانه‌یدا

توێژه‌رانی ئه‌مه‌ریکی له‌میانه‌ی لێکۆڵینه‌وه‌یه‌کدا به‌ به‌شداری 125 دووگیانه‌ بۆیان ده‌رکه‌وتووه، که فشاره‌کانی کاتی دووگیانه کاردانه‌وه‌ی نه‌گه‌تیڤی بۆ سه‌ر توانا خوێندنه‌وه‌ییه‌کان‌ و هزرییه‌کان منداڵ هه‌یه، به‌ڵام سه‌رپه‌رشتیارکردنێکی چڕ تا گه‌یشتنه‌ قۆناغی گاڵگۆڵکێ ده‌توانێت کاردانه‌وه نه‌گه‌تیڤییه‌کان پێچه‌وانه بکاته‌وه. ئه‌و کۆرپه‌یه‌ی هێشتا له نه‌زاوه له‌لایه‌ن دایكییه‌وه بڕێکی یه‌کجار زۆر له هۆرمۆنی سترێسی ناسراو به "Cortisol" به‌سه‌ردا ده‌ڕژێنرێت، له ته‌مه‌نی 17 مانگیدا منداڵه‌ له‌دایکبووه‌کان لاوازییه‌ك له توانا هزرییه‌کانیاندا ده‌رده‌که‌وێت. به‌ڵام ئه‌و دایکانه‌ی سه‌رپه‌رشتییه‌کی چڕی کۆرپه‌کانیان ده‌که‌ن، ڕه‌واندنه‌وه‌ی لاوازیی له تواناکانی منداڵه‌کاندا ده‌که‌ن.

شه‌که‌تی، هه‌ڵچوون و گرژبوونه‌وه‌ وه‌ها ده‌کات، که‌ له‌ش بۆ ڕژاندنی هۆرمۆنی "Cortisol" ئاماده ببێت. ئه‌م لێكۆڵینه‌وه‌یه بۆ یه‌که‌مین جاره ده‌توانێت په‌یوه‌ندییه‌کی ڕاسته‌وخۆی له‌نێوان سترێسی دایك و پزه پێکه‌وه ببه‌ستێته‌‌وه و ده‌ریده‌خات، که به‌رزبوونه‌وه‌ی ئاستی هۆرمۆنی "Cortisol" کاریگه‌ر ده‌کاته سه‌ر توانا هزرییه‌کانی منداڵ، هه‌روه‌ك توێژه‌ران له‌سه‌ر ڕووپه‌ری گۆڤاری "Biological Psychiatry"دا نووسیویانه.

له‌مباره‌یه‌وه‌ ده‌روونناسی ئه‌مه‌ریکی "Thomas O'Connor" له زانکۆی "Rochester" له "New York" ده‌ڵێت: "کاردانه‌وه نه‌گه‌تیڤه‌کانی سترێس له‌کاتی دووگیانییدا بۆ سه‌ر شیره‌خۆره به‌ته‌واوه‌تی وون ده‌بێت، ئه‌گه‌ر دایك دوای خستنه‌وه‌ی منداڵ گرنگییه‌کی یه‌کجار زۆر به به‌خێوکردنی منداڵه‌که‌ی بدات."

بۆ ئه‌م لێكۆڵینه‌وه‌یه توێژه‌ران نموونه‌ی ئاوی کۆرپه‌له‌یان (=Amniotic fluid) له 125 ژن له هه‌فته‌ی 17هه‌میندا وه‌رگرت، تا ئاستی هۆرمۆنی "Cortisol" پێوه‌ربکه‌ن. له ته‌مه‌نی 17 مانگانه‌دا ده‌روونناسان پشکنینی توانا هزرییه‌کانی منداڵه بچووکه‌کانیان له‌ڕێگای وازی و کاییه‌وه و بیرکردنه‌وه کرد. هه‌روه‌ها په‌یوه‌ندی نێوان دایك و کۆرپه شیکارکرایه و کاریگه‌ری دایه‌نییش ته‌ماشاکرا.

ده‌رئه‌نجامه‌کانی شیکارکردنه‌وه ده‌ریانخستووه، که به‌رزبوونه‌وه‌ی ئاستی هۆرمۆنی "Cortisol" له‌کاتی دووگیانه‌یدا کاریگه‌‌ری بۆ سه‌ر توانا خوێندنییه‌کان و هزرییه‌کان هه‌یه. به‌ڵام به‌هێزبوونی په‌یوه‌ندی له‌نێوان دایك و منداڵی تازه‌زادا کاردانه‌وه‌ نه‌گه‌تیڤییه‌کان به‌ره‌وو ئاستێکی پۆزه‌تیڤ ده‌بات.

دووگیانه‌بوون ناسکترین کاته بۆ ژن

بۆ پاراستنی ده‌روونی دایکان له‌ سترێس و هه‌ڵچوون له‌کاتی دووگیانه‌ییدا، دایکان به‌ر له‌ هه‌موو شتێك ده‌بێت گرنگی زۆر به ته‌ندروستی و باری ده‌روونی خۆیان بده‌ن.

له‌کاتی دووگیانه‌ییدا دایك ده‌بێت هه‌میشه‌ ده‌روونی هێمن ڕابگرێت و ئاگای له‌ باری ته‌ندروستی خۆی بێت و ده‌بێت خۆی له‌ژینگه‌ی ئاپۆڕ به دوور بگرێت. زۆر گرنگه‌‌، ئه‌گه‌ر دووگیانه‌ ڕۆژانه‌ گوێ له‌ مۆسیقای هێمن ڕابگرێت، به‌ جۆرێك، که‌ خۆی له‌ کۆمه‌ڵێك بیرکردنه‌وه‌ی ناپێویست به‌دوور بگرێت. هه‌روه‌ها دایك ده‌بێت هه‌وڵ بدات، سه‌وزه‌ و میوه‌ بخوات، ئه‌وه‌ش بۆ ته‌ندروست ڕاگرتنی له‌شی خۆی و کۆرپه‌که‌ی.

 

سه‌رچاوه‌ی هه‌واڵ:

wissenschaft.de

لینکی په‌یوه‌ندیدار:

University of Rochester

Biological Psychiatry

تۆماری بکه له:: Add to your del.icio.us del.icio.us | Digg this story Digg

Subscribe to comments feed بۆچوونه‌کان (0 بۆچوون):

بۆچوونی خۆت بنووسه‌ comment

تکایه‌ ئه‌و كـۆده بنووسه، ئه‌وه‌ی له‌ وێنه‌که‌دا‌یه:

  • email ناردنی هه‌واڵ به‌ ئیمێل
  • print چاپكردنی هه‌واڵ
  • Plain text ته‌نها به تێکست
هه‌ڵسه‌نگاندنی هه‌واڵ
0
Video
هه‌واڵ و ده‌نگ
هه‌واڵی زیاتر له زانستیدا
Previous
چۆن ڕووه‌که‌کان به‌رگری له‌خۆیان ده‌که‌ن؟
چۆن ڕووه‌که‌کان به‌رگری له‌خۆیان ده‌که‌ن؟
زۆرێك له ئێمه بۆچوونمان هه‌یه، که ڕووه‌كه‌کان وه‌ك گیانله‌به‌ره‌کان ناتوانن له‌‌ژێر چنگی مشه‌خۆره‌کانیان هه‌ڵبێن و ده‌بنه قوربانی ئامێره کوشنده‌کانیان - بێگومان هه‌موو ئه‌م بۆچوونانه سه‌باره‌ت ...
خواردنه‌وه‌ی ئاو پێش نانخواردن کێش که‌مده‌کاته‌وه
خواردنه‌وه‌ی ئاو پێش نانخواردن کێش که‌مده‌کاته‌وه
توێژه‌رانی ئه‌مه‌ریکی پێیانوایه، که خوادنه‌وه‌ی ئاو پێش نانخواردن ده‌بێته هۆکاری دابه‌زاندنی کێش. توێژه‌رانی "Virginia Tech" له‌و باوه‌ڕه‌دان، که مرۆڤ به خواردنه‌وه‌ی دوو گلاس له ئاو پێش ...
خۆراکی سه‌وزه‌ ده‌توانێت ئه‌گه‌ره‌کانی تووشبوون به شه‌کره که‌مبکاته‌وه
خۆراکی سه‌وزه‌ ده‌توانێت ئه‌گه‌ره‌کانی تووشبوون به شه‌کره که‌مبکاته‌وه
توێژه‌رانی به‌ریتانی بۆیان ده‌رکه‌وتووه، که خواردنی سه‌وزه‌ی وه‌ك سپێناخ و که‌له‌رم ئه‌گه‌ره‌کانی تووشبوون به شه‌کره که‌مده‌که‌نه‌وه. توێژه‌رانی زانکۆی "Leicester" شه‌ش لێکۆڵینه‌وه‌یان له‌سه‌ر سوودمه‌ندی خواردنی میوه و ...
خواردنی شۆکۆلاته‌ی ڕه‌ش سوودی بۆ دڵ هه‌یه
خواردنی شۆکۆلاته‌ی ڕه‌ش سوودی بۆ دڵ هه‌یه
لێکۆڵینه‌وه‌یه‌کی ئه‌مه‌ریکی نوێ ده‌ریده‌خات، که ئه‌و ژنه به‌ته‌مه‌نانه‌ی جارێك یان دووجار له‌هه‌فته‌یه‌کدا شۆکۆلاته‌ی ڕه‌ش ده‌خۆن، خۆیان له کێشه‌کانی دڵ به‌دوور ده‌گرن. هاوکات توێژه‌ران نه‌یانتوانی بیسه‌لمێنن، ...
دایکان و باوکان به‌هۆی کێشه‌ی منداڵه‌کانیانه‌وه ده‌ناڵێنن
دایکان و باوکان به‌هۆی کێشه‌ی منداڵه‌کانیانه‌وه ده‌ناڵێنن
تاکو ئێستا به‌مجۆره ده‌زانرا، که دایکان و باوکان به‌هۆی کێشه‌ی منداڵه‌کانیانه‌وه دووچاری بارێكی ده‌روونی ناله‌بار ده‌بنه‌وه. ڕاپرسییه‌ك ده‌ریخستووه، که دایکان و باوکان باری ده‌روونیان باشتر ...
هۆکاری چییه، که هه‌ندێك مرۆڤ خه‌ویان قورسه و هه‌ندێکیش خه‌ویان قورسه
هۆکاری چییه، که هه‌ندێك مرۆڤ خه‌ویان قورسه و هه‌ندێکیش خه‌ویان قورسه
هۆکاری چییه، که هه‌ندێك مرۆڤ خه‌ویان قورسه و به خشپه و گیزه‌گیزی مێشووله به‌ئاگانابنه‌وه؟ هۆکاری چییه، هه‌ندێك مرۆڤ شه‌وان چه‌ند جارێك له‌به‌ر پڕخه‌ی خه‌وی هاوسه‌ره‌کانیان ...
کاریگه‌ری سۆزی دایك بۆ سه‌ر به‌رخۆله‌که‌ی چییه؟
کاریگه‌ری سۆزی دایك بۆ سه‌ر به‌رخۆله‌که‌ی چییه؟
ئه‌و کۆرپه‌ ساوایانه‌ی سۆزێکی زۆری دایکانه‌ وه‌رده‌گرن، له قۆناغه‌کانی دیکه‌ی ته‌مه‌ندا ده‌توانن به‌ره‌نگاری کێشه‌کانی ژیان ببنه‌وه. توێژه‌رانی زانکۆی "Duke" بۆیان ده‌رکه‌وتووه، که له‌ئامێزگرتن، ماچکردن و ...
دایکانی قه‌ڵه‌و منداڵی قه‌ڵه‌و ده‌خه‌نه‌وه
دایکانی قه‌ڵه‌و منداڵی قه‌ڵه‌و ده‌خه‌نه‌وه
زۆرخواردن له‌کاتی دووگیانه‌ییدا ئاساییه‌، به‌ڵام خۆراکی زۆر زیانی بۆ کۆرپه‌ هه‌یه. توێژه‌ران بۆیان ده‌رکه‌وتووه، که دایکانی قه‌ڵه‌و به‌گشتی منداڵی قه‌ڵه‌و ده‌خه‌نه‌وه - به‌مجۆره‌ش دایکان ته‌ندروستی ...
بیبه‌ری توون په‌ستانی خوێن له جرجدا که‌مده‌کاته‌وه
بیبه‌ری توون په‌ستانی خوێن له جرجدا که‌مده‌کاته‌وه
ئه‌وه‌ی ئاره‌زووی خواردنی بیبه‌ری توون ده‌کات، پێیده‌چێت ته‌ندروست بژی. زاناکان بۆیان ده‌رکه‌وتووه، که جرجی ناو تاقیگه‌ی تووشبوو به په‌ستانی خوێنی درێژخایان کاردانه‌وه‌ی باشی بۆ مادده‌ی ...
فیزکردن مرۆڤ نائاسووده ده‌کات
فیزکردن مرۆڤ نائاسووده ده‌کات
ئه‌و که‌سه‌ی به‌خراپه بیر له که‌سێکی دیکه ده‌کاته‌وه، کێشه‌یه‌کی هه‌یه: توێژه‌ران بۆیان ده‌رکه‌وتووه، که که‌سانی فیزکه‌ر زۆرجار نائاسووده ده‌ژین - ئه‌گه‌ری زۆریش هه‌یه دووچاری نه‌خۆشی ...
خه‌وی له‌‌ناکاوی درێژخایان کاردانه‌وه‌ی پۆزه‌تیڤی بۆ سه‌ر جه‌سته‌ هه‌یه
خه‌وی له‌‌ناکاوی درێژخایان کاردانه‌وه‌ی پۆزه‌تیڤی بۆ سه‌ر جه‌سته‌ هه‌یه
ئه‌وانه‌ی تێرخه‌و نابن، ئه‌گه‌ری تووشبوونیان به‌کێشه‌ی ته‌ندروستی زۆره. به‌ڵام ئێستا توێژه‌ران بۆیان ده‌رکه‌وتووه، که ته‌نانه‌ت خه‌وی له‌‌ناکاوی درێژخایان کاردانه‌وه‌ی پۆزه‌تیڤی بۆ سه‌ر جه‌سته‌ هه‌یه. توێژه‌ران له‌سه‌ر ...
ته‌نیایی هه‌مان زیانه‌کانی جگه‌ره‌کێشانی بۆ سه‌ر ژیان هه‌یه
ته‌نیایی هه‌مان زیانه‌کانی جگه‌ره‌کێشانی بۆ سه‌ر ژیان هه‌یه
هاوسه‌ر و هاوڕێ سوودیان چییه له ژیانی مرۆڤێکدا؟ زۆرجار ده‌بیستین، که ته‌نیایی ته‌نها بۆ خوا باشه. به‌هۆی ته‌نیاییه‌وه مرۆڤ دووچاری زۆر کێشه‌ی ته‌ندروستی ده‌بێته‌وه: ئێستا ...
ئه‌ستێره‌کانی ناو گه‌ردوون هاوڕێیه‌کی ڕۆشنیان بۆ په‌یدا ده‌بێت
ئه‌ستێره‌کانی ناو گه‌ردوون هاوڕێیه‌کی ڕۆشنیان بۆ په‌یدا ده‌بێت
"R136a1" ده ملیۆن جار له خۆر ڕووناکتره و قه‌باره‌ی له‌ قه‌باره‌ی ئه‌ستێره‌ تا ئێستا ناسراوه‌کانی گه‌ردوون گه‌وره‌تره. ئه‌م ئه‌ستێره نوێیه گه‌ردوونناسانی خستۆته گومانه‌وه: به‌پێی بیردۆزه‌کان ...
ڕێگا له خۆکوشتن ده‌گیرێت؟
ڕێگا له خۆکوشتن ده‌گیرێت؟
کێشه‌کانی ژیان و تێکچوونی ده‌روونی به‌ هۆکاره‌کانی خۆکوشتن داده‌نرێن: زۆرێك له‌وانه‌ی دووچاری کێشه‌ ده‌بنه‌وه، کۆتایی هێنان به ژیانی خۆیان به‌ته‌نها ڕێگاچاره‌سه‌ر داده‌نێن. ساڵ دوای ساڵ ...
پێڵاوی پاژنه‌به‌رز ڕێشاڵه‌کانی ماسولکه کورت ده‌کاته‌وه
پێڵاوی پاژنه‌به‌رز ڕێشاڵه‌کانی ماسولکه کورت ده‌کاته‌وه
که‌وشی پاژنه‌به‌رز یارمه‌تی ژنان ده‌دات، که‌مێك باڵابه‌رزتر ده‌ربکه‌ون و که‌مێك زیاتر سه‌رنجڕاکێشتر بن. ئێستا لێکۆڵینه‌وه‌یه‌کی نوێ نیشانی ده‌دات، که له‌پێکردنی که‌وشی پاژنه‌به‌رز ده‌بێته دروستکردنی گۆڕانکاری ...
Next
Newsletter
Email: