xozga: به‌رزبوونه‌وه‌ی پله‌ی گه‌رما هه‌ڕه‌شه له زینده‌وه‌ره ترۆپییه‌کان ده‌کات

به‌رزبوونه‌وه‌ی پله‌ی گه‌رما هه‌ڕه‌شه
له زینده‌وه‌ره ترۆپییه‌کان ده‌کات
================================================================================
xozga on 07 May, 2008 05:55:00
 
تا ئێستا دهزانرا تهنها ورچهکانی
بهستهڵهکی باکوور یهکهمین قوربانی
بهرزبوونهوهی پلهی گهرمای زهویین. بهڵام
توێژهرانی ئهمهریکی پێیانوایه، که
قهتیسمهبوونی پلهی گهرما کاردانهوهی
نهگهتیڤی بۆ مانهوهی زیندهوهره
ترۆپییهکان ههیه. توێژهران لهو
باوهڕهدان، که زیندهوهره ترۆپییهکان
بهبهرزبوونهوهی پلهی گهرما توانای خۆ
گونجاندنیان نامێنێت.
"Curtis Deutsch" و هاوهڵهکانی له "University of California"
لهسهر ڕووپهری گۆڤاری "Proceedings of the National Academy
of Sciences"دا دهنووسن، که زیندهوهرهکانی
بهستهڵهك وهك ورچ دهتوانن خۆیان لهگهڵ
بهرزبوونهوه و نزمبوونهوهی پلهی گهرمادا
ڕابهێنن، لهکاتێکدا زیندهوهره
ترۆپییهکان بهرگهی ئهو گۆڕانکاریانه
ناگرن.
توێژهرانی ئهمهریکی لهدرێژی ناوهڕۆکی
ڕوونکردنهوهکهیاندا ئاماژه بهوه دهدهن،
که بهرزبوونهوهی پلهی گهرما بۆ یهك یان
دوو پلهی سهدهی کاردانهوهی نهگهتیڤی بۆ
سهر ژیانی زیندهوهرهکانی ناوچه
ترۆپییهکان دهبێت.
بێگومان مێرووهکانی ناوچه ترۆپییهکان
بهیهكێك له زیندهوهره زهرهرمهندهکان
دادهنرێن، چونکه ئهوان بهرامبهر
گۆڕانکاری پلهی گهرما زۆر ههستیارترن.
مێروو گرنگییهکی یهکجار گهورهی بۆ بۆ
ناوچه ترۆپییهکان ههیه، جا چ له
ههڵوهشاندنهوهی ماده ئهندامییهکان و
پۆلێنکردنی گوڵهکان، که ئهوانهش دهبنه
سهرچاوهیهکی خۆراك بۆ زیندهوهرهکانی
دیکه.
بۆ گهیشتن به ئهنجامهکانیان توێژهران
داتای پلهی گهرمای ساڵهکانی نێوان 1950 و 2000
بهکارهێنا و لهپاشان لهگهڵ توانای
زیندهوهرهکاندا بهراوردیان کرد.
لهکۆتاییدا توێژهران گهیشتنه ڕاستی
ئهوهی، که قهتیسمهبوونی پلهی گهرمای
زهوی کاردانهوهی نهگهتیڤی بۆ سهر
زیندهوهرهکان دهبێت و داهاتی بهرووبوومه
کشتوکاڵییهکان ڕوو لهکهمبوونهوهیهکی
مهترسیدار دهکهن.
ههروهها بهرزبوونهوهی پلهی گهرما
کاردهکاته سهر ڕێژهی باران بارین و ئهوهش
کاردانهوهی نهگهتیڤ دهکاته سهر سووڕی
هایدرۆلۆجی.
سهرچاوهی ههواڵ:
Spiegel
لینکی پهیوهندیدار:
University of California, Berkeley
Proceedings of the National Academy of Sciences